Zaćma u psa (katarakta) to poważne schorzenie okulistyczne polegające na zmętnieniu soczewki oka, która w zdrowym stanie jest przezroczysta i umożliwia prawidłowe skupianie promieni świetlnych na siatkówce. Gdy soczewka traci przejrzystość, światło nie dociera w pełni do siatkówki, co prowadzi do stopniowego pogorszenia widzenia, a w zaawansowanych przypadkach – do całkowitej ślepoty. Choroba może mieć charakter wrodzony, rozwijać się w wyniku procesów starzenia, urazów, chorób metabolicznych (np. cukrzycy) lub stanów zapalnych oka. 

Rozpoznanie zaćmy na wczesnym etapie jest kluczowe, ponieważ pozwala na monitorowanie jej postępu i podjęcie odpowiednich działań, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian w narządzie wzroku. 

 Zaćma u psa objawy.  

Zmiana wyglądu oka 

• Najbardziej charakterystycznym objawem jest pojawienie się białego, mlecznego, szarawego lub niebieskawego zabarwienia w źrenicy. 
• W początkowej fazie zmętnienie może być widoczne tylko w określonym świetle lub pod odpowiednim kątem.
• W miarę postępu choroby zmiana staje się wyraźna i obejmuje całą soczewkę. 

Problemy z widzeniem 

• Pies może mieć trudności z oceną odległości, potykać się o przedmioty, wpadać na meble lub ściany. 
• Objawy nasilają się w słabym oświetleniu lub po zmroku, gdy oko potrzebuje więcej światła do prawidłowego widzenia. 

Niepewny chód i dezorientacja 

• Zwierzę porusza się wolniej, ostrożniej, często zatrzymuje się, aby „zbadać” teren węchem lub słuchem. 
• W nowym otoczeniu może wykazywać zagubienie, a nawet niechęć do poruszania się. 

Zmiana zachowania 

• Pies może stać się bardziej lękliwy, unikać zabaw, mniej chętnie wychodzić na spacery. 
• Może reagować nerwowo na nagłe ruchy lub dźwięki, których wcześniej się nie obawiał. 

Pocieranie oczu łapą lub ocieranie pyskiem o przedmioty 

• Może świadczyć o dyskomforcie, podrażnieniu lub towarzyszącym stanie zapalnym. 

Dodatkowe objawy towarzyszące 

• Nadmierne łzawienie, zaczerwienienie spojówek, światłowstręt. 
• W przypadku zaćmy wtórnej – objawy choroby podstawowej np. cukrzycy (wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata masy ciała). 

Dlaczego objawy mogą być mylące? 

W początkowych etapach zaćmy pies często radzi sobie z ograniczonym widzeniem, korzystając z pamięci przestrzennej i innych zmysłów. Opiekun może więc nie zauważyć problemu od razu. Dodatkowo zmętnienie soczewki bywa mylone z naturalnym procesem starzenia oka – tzw. stwardnieniem jądra soczewki (nukleosklerozą), które nie powoduje istotnego pogorszenia widzenia. 

Kiedy udać się do weterynarza? 

Każda zauważalna zmiana w wyglądzie oczu lub zachowaniu psa powinna być sygnałem do konsultacji z lekarzem weterynarii. Wczesna diagnoza jest kluczowa – pozwala ustalić, czy mamy do czynienia z zaćmą, czy inną chorobą oczu oraz wdrożyć leczenie, które może spowolnić lub zatrzymać postęp choroby. 

Dlaczego nie warto zwlekać? 

Zaawansowana zaćma może prowadzić do powikłań, takich jak jaskra czy zapalenie wnętrza gałki ocznej, które są bolesne i mogą trwale odebrać psu wzrok. W wielu przypadkach jedynym skutecznym leczeniem jest operacja usunięcia zmętniałej soczewki, a im wcześniej zostanie wykonana, tym większe szanse na pełny powrót widzenia. 

Zaćma u psa przyczyny 

Zaćma u psa może mieć różne źródła. Przyczyny jej powstawania są zróżnicowane i mogą mieć zarówno podłoże genetyczne, jak i środowiskowe. 

Czynniki genetyczne 

U wielu psów zaćma ma charakter wrodzony lub dziedziczny. Niektóre rasy, takie jak cocker- spaniel, pudel, Golden retriever czy husky, są szczególnie predysponowane do jej rozwoju. W takich przypadkach zmętnienie soczewki może pojawić się już w młodym wieku. 

Starzenie się organizmu

Zaćma starcza jest naturalnym procesem związanym z wiekiem. U starszych psów soczewka traci przejrzystość w wyniku zmian metabolicznych i gromadzenia się białek, co stopniowo ogranicza widzenie. 

Choroby ogólnoustrojowe

Jedną z najczęstszych przyczyn wtórnej zaćmy jest cukrzyca. Wysoki poziom glukozy we krwi powoduje zmiany w składzie cieczy w oku, co prowadzi do szybkiego zmętnienia soczewki – czasem w ciągu kilku dni lub tygodni. 

Urazy i stany zapalne

Uderzenia w okolicę oka, rany penetrujące lub przewlekłe zapalenia błony naczyniowej mogą uszkodzić soczewkę i wywołać proces jej mętnienia. 

Czynniki żywieniowe i toksyczne

Niedobory niektórych składników odżywczych, zatrucia lub ekspozycja na toksyny mogą przyspieszać rozwój zaćmy, choć zdarza się to rzadziej niż w przypadku przyczyn genetycznych czy metabolicznych. 

 Zaćma u psa rozwija się stopniowo, dlatego szybka diagnoza i konsultacja z lekarzem weterynarii są kluczowe, aby zapobiec utracie wzroku lub wdrożyć odpowiednie leczenie. 

Diagnostyka zaćmy

Zaćma u psa może rozwijać się powoli, przez wiele miesięcy lub lat, ale zdarzają się też przypadki gwałtownego postępu, np. w przebiegu cukrzycy. 

Rozpoznanie choroby wymaga specjalistycznego badania okulistycznego. Proces diagnostyczny obejmuje: 

1. Wywiad i obserwację kliniczną – lekarz pyta o czas trwania objawów, choroby współistniejące i zmiany w zachowaniu psa (np. potykanie się, niechęć do zabawy). 
2. Oftalmoskopię – badanie dna oka i soczewki w powiększeniu, pozwalające ocenić stopień zmętnienia. 
3. Biomikroskopię (lampę szczelinową) – która umożliwia szczegółową ocenę struktury soczewki i wykrycie wczesnych zmian. 
4. USG gałki ocznej – stosowane, gdy soczewka jest całkowicie zmętniała i nie można ocenić siatkówki. 
5. Elektroretinografię (ERG) – badanie czynności siatkówki, kluczowe przed operacją, aby upewnić się, że po usunięciu zaćmy pies będzie widział. 
6. Badania ogólne – morfologia, biochemia krwi, badanie moczu – w celu oceny ogólnego stanu zdrowia i wykrycia chorób towarzyszących. 

Leczenie zaćmy u psa 

Współczesna medycyna weterynaryjna oferuje skuteczne metody leczenia, jednak należy pamiętać, że farmakoterapia nie jest w stanie cofnąć zmian w soczewce – może jedynie spowolnić ich rozwój. Jedynym sposobem na przywrócenie przejrzystości widzenia jest zabieg chirurgiczny. Metody leczenia obejmują: 

• Farmakoterapię wspomagającą 

• Stosowaną u psów, które nie kwalifikują się do operacji (np. z powodu chorób ogólnych). Obejmuje krople z antyoksydantami, preparaty przeciwzapalne oraz suplementy wspierające zdrowie oczu z antyoksydantami i kwasami tłuszczowymi omega-3. Terapia może spowolnić rozwój choroby, ale nie cofa istniejących zmian. Krople stosowane przy zaćmie u psów nie cofają choroby w zaawansowanym stadium, ale mogą: 

• spowolnić proces zmętnienia soczewki, 
• wspierać metabolizm oka, 
• poprawić komfort widzenia w początkowych fazach choroby. 
• Zawierają zwykle antyoksydanty, aminokwasy i substancje wspomagające regenerację tkanek oka. Ich skuteczność zależy od regularnego stosowania oraz stopnia zaawansowania choroby. 

Ważne: Krople powinny być dobrane przez lekarza weterynarii po dokładnym badaniu oka. Samodzielne leczenie może opóźnić właściwą terapię, a w wielu przypadkach jedynym skutecznym rozwiązaniem jest zabieg chirurgiczny usunięcia zmętniałej soczewki. 

• Fakoemulsyfikacja 

• To jedna z najskuteczniejszych i najnowocześniejszych metod chirurgicznego usuwania zaćmy u psów. Zabieg ten polega na rozbiciu zmętniałej soczewki oka za pomocą ultradźwięków, a następnie jej odessaniu i zastąpieniu sztuczną soczewką wewnątrzgałkową. Dzięki temu możliwe jest przywrócenie ostrości widzenia i poprawa komfortu życia psiaka.
• Przebieg zabiegu 

• Diagnostyka – przed operacją wykonuje się badania okulistyczne i ogólne, aby ocenić stan zdrowia psa. 
• Znieczulenie ogólne – zapewnia bezbolesny i bezpieczny przebieg operacji. 
• Rozbicie soczewki – ultradźwięki rozdrabniają zmętniałą soczewkę. 
• Wszczepienie sztucznej soczewki – przywraca prawidłowe ogniskowanie obrazu. 
• Rekonwalescencja 

• Po zabiegu pies wymaga stosowania kropli do oczu, kontroli okulistycznych i ograniczenia aktywności przez kilka tygodni. Efekty są zazwyczaj bardzo dobre – większość psów odzyskuje wzrok niemal natychmiast po operacji. 

• Korzyści fakoemulsyfikacji 

• szybka poprawa widzenia, 
• minimalna inwazyjność, 
• trwały efekt – zaćma nie odrasta, 
• poprawa jakości życia i samodzielności psa 

Zaćma u psa. Koszt operacji 

Średni koszt przeprowadzenia fakoemulsyfikacji w Polsce kształtuje się w granicach 4000–5000 zł. Warto jednak zaznaczyć, że jest to cena orientacyjna, a ostateczny koszt może się różnić w zależności od szeregu czynników. 

Co zazwyczaj obejmuje cena zabiegu? 

1. Konsultacje i badania kwalifikacyjne – m.in. badanie okulistyczne, USG gałki ocznej, pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, testy ERG (elektroretinografia) oceniające funkcję siatkówki. 
2. Sam zabieg chirurgiczny – przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym, z użyciem specjalistycznego sprzętu ultradźwiękowego. 
3. Implantacja sztucznej soczewki – dobieranej indywidualnie do pacjenta. 
4. Opieka pooperacyjna – obejmująca hospitalizację (zwykle 1–2 dni), podawanie leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, a także kontrolne wizyty po zabiegu. 

Czynniki wpływające na koszt 

• Wielkość i rasa psa – większe psy wymagają większych dawek leków i dłuższego czasu operacji. 
• Stopień zaawansowania zaćmy – w przypadku zaawansowanych zmian zabieg może być trudniejszy i dłuższy. 
• Stan zdrowia ogólnego – choroby współistniejące mogą wymagać dodatkowych badań lub leczenia przedoperacyjnego. 
• Renoma i lokalizacja kliniki – w dużych miastach ceny bywają wyższe niż w mniejszych miejscowościach. 
• Dodatkowe procedury – np. leczenie stanów zapalnych, usuwanie innych zmian w obrębie oka. 

Dlaczego warto rozważyć zabieg mimo wysokiego kosztu? 

Nieleczona zaćma może prowadzić do całkowitej utraty wzroku, a w niektórych przypadkach także do bolesnych powikłań, takich jak jaskra wtórna. Fakoemulsyfikacja, choć kosztowna, daje szansę na pełne przywrócenie widzenia i poprawę jakości życia psa. Wielu opiekunów podkreśla, że po zabiegu ich psiaki odzyskują energię, chęć do zabawy i samodzielność. 

Profilaktyka zaćmy u psa 

Chirurgiczne leczenie zaćmy u psa nie należy do tanich zabiegów. Dlatego warto w codziennym życiu wdrożyć odpowiednie działania asekuracyjne. Zwłaszcza że odpowiednia profilaktyka może znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju choroby lub opóźnić pojawienie się objawów. Dlatego warto zawczasu zadbać o: 

Regularne kontrole u weterynarza 

Badania okulistyczne powinny być wykonywane przynajmniej raz w roku, a u psów starszych lub ras predysponowanych – nawet częściej. Wczesne wykrycie zmian w soczewce pozwala na szybsze wdrożenie leczenia. 

Odpowiednia dieta

Pełnowartościowe pożywienie bogate w antyoksydanty (witamina C, E, luteina, beta-karoten) wspiera zdrowie oczu. Warto wybierać karmy wysokiej jakości o czym piszemy między innymi w sekcjach:

• „Czym karmić psa?„
• „Jaka sucha karma dla psa? Czym kierować się przy wyborze?”
• „Najlepsze suche karmy dla psa. Pies dorosły.”

Po konsultacji z weterynarzem można też wdrożyć suplementację takimi środkami jak rewelacyjny wręcz

Vetfood Visiopet Vetcaps 30kaps. 

                                                                         

Suplement dla psów i kotów, opracowany z myślą o wsparciu ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym oraz utrzymaniu zdrowia narządu wzroku. Zawiera kompleks 14 antyoksydantów, które mogą wspierać funkcjonowanie soczewki i siatkówki, a także chronić komórki przed uszkodzeniem przez wolne rodniki. Fosfolipidy i ekstrakt z aksamitki dodatkowo wspomagają naturalne procesy regeneracyjne oraz kondycję siatkówki. W skład wchodzi także olej rybi jako źródło kwasów tłuszczowych Omega-3, korzystnie wpływających na redukcję  stanów zapalnych w tkankach oka oraz wsparcie integralności błon komórkowych przy zaćmie. Ekstrakt z pomidora- źródła likopenu, który stanowi jeden z najpotężniejszych antyoksydantów efektywnie neutralizujących wolne rodniki, przez co ma ogromny wpływ na na ochronę zdrowia komórek, w tym komórek oczu.  

O profilaktyce słów jeszcze kilka…

   Kontrola chorób ogólnoustrojowych

Cukrzyca jest jedną z głównych przyczyn zaćmy u psów. Regularne badania krwi, utrzymanie prawidłowej masy ciała i aktywności fizycznej pomagają zapobiegać jej rozwojowi. 

Ochrona oczu przed urazami i promieniowaniem UV

Unikanie sytuacji, w których oczy mogą zostać uszkodzone (np. bieganie w gęstych zaroślach), również ma znaczenie. Ponadto podczas spacerów w silnym słońcu można rozważyć specjalne okulary ochronne dla psów. Jak wysokiej jakości, niezastąpione  

Mawe Okulary Gogle Przeciwsłoneczne Dla Psa Narciarskie Anty Uv Na Gumce Etui OKULARYDLAPSAPRZECIWSŁONECZNEUVPRO 

                         

Chronią przed słońcem, wiatrem i deszczem. Posiadają solidną konstrukcję, która pasuje do różnego kształtu psiej głowy. Proste w ubieraniu psa, ponieważ zostały zaopatrzone w mocną, elastyczną podwójnie regulowaną gumę. Dodatkowo dla bezpieczeństwa psiaka konstrukcja jest zaokrąglona i wyposażona w dodatkowe otwory wentylacyjne. 

 

Higiena i obserwacja

Codzienne sprawdzanie oczu pod kątem zaczerwienienia, wydzieliny czy zmętnienia pozwala szybko zauważyć niepokojące zmiany. 

Dbanie o wzrok psa to inwestycja w jego komfort i jakość życia. Profilaktyka nie zawsze uchroni przed zaćmą, ale może znacząco opóźnić jej rozwój i ułatwić leczenie. 

Lista ras psów szczególnie narażonych na zaćmę 

Zaćma u psa może pojawić się w każdym wieku i u każdej rasy. Jednak u niektórych występuje znacznie częściej z powodu predyspozycji genetycznych.

Rasy szczególnie narażone na zaćmę 

Badania i obserwacje weterynaryjne wskazują, że większe ryzyko zagrożenia zaćmą występuje u: 

• Cocker- spaniel angielski i amerykański – często cierpią na zaćmę dziedziczną, pojawiającą się już w młodym wieku. 
• Siberian husky – u tej rasy zaćma może rozwijać się wcześnie, nawet przed 2. rokiem życia. 
• Golden retriever – predyspozycje genetyczne sprawiają, że choroba bywa diagnozowana w średnim wieku.
• Bokser – u niektórych osobników zmętnienie soczewki pojawia się wraz z innymi chorobami oczu. 
• Pudel (szczególnie miniaturowy i toy) – często występuje zaćma wrodzona lub rozwijająca się w młodym wieku. 
• Boston terrier – podatny na zaćmę dziedziczną, która może postępować szybko. 
• Owczarek australijski – u tej rasy choroba często ma charakter genetyczny i może być obustronna. 

Zaćma u psa, zdjęcia

     

         

 

 Zaćma u psa. Puenta 

Rozpoznanie zaćmy wymaga badania okulistycznego u weterynarza, często z użyciem lampy szczelinowej i oftalmoskopu. W początkowych stadiach stosuje się krople lub suplementy, które mogą spowolnić postęp choroby, jednak nie cofają zmian. Jedyną skuteczną metodą przywrócenia widzenia jest operacja usunięcia zmętniałej soczewki – najczęściej metodą fakoemulsyfikacji, po której wszczepia się sztuczną soczewkę. 

Przy wczesnym wykryciu i braku powikłań operacja daje bardzo dobre efekty, a pies może odzyskać pełną sprawność wzrokową. Zwlekanie z leczeniem może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń oka. 

 

Jeżeli potrzebujesz dodatkowych informacji związanych z zaćmą u psa, zabiegiem operacyjnym bądź leczeniem swojego pupila koniecznie do mnie napisz na adres: kontakt@psykotyimy.pl. 

Możesz też skorzystać z zakładki “Kontakt” umieszczonej w prawym górnym rogu strony lub z formularza kontaktowego poniżej. 

 

Tekst opracowany na podstawie własnych wieloletnich doświadczeń w opiece nad psami własnymi, schroniskowymi i fundacyjnymi i we współpracy z lekarzami weterynarii rodzinnej przychodni weterynaryjnej w Piotrkowie Trybunalskim.